Önce genel bakış: Genital Estetik
Genital estetik tek bir işlem değil; labioplasti (iç dudak küçültme) gibi cerrahi işlemleri, lazer, dolgu ve enjeksiyon uygulamalarını kapsayan genel bir başlıktır. Kanıt düzeyleri çok farklıdır: işlevsel bir sorunu düzeltenlerde yerleşik teknikler vardır, cinsel işleve yönelik enjeksiyonlar için ise ACOG ve FDA'nın açık uyarıları bulunur. Kararda muayene bulgusu ve beklenti birlikte değerlendirilir; bulgu desteklemiyorsa işlem önerilmez.
Vajinal genişlik (gevşeklik) hissi çoğunlukla doğumla esneyen vajina girişi kaslarından ve destek dokusundan kaynaklanır; yaş ve menopoz da katkıda bulunur. Hafif durumlarda ilk adım pelvik taban (kegel) egzersizleridir. Lazer ve radyofrekans gibi ameliyatsız yöntemlerin bu amaçla uzun dönem etkisi kanıtlanmamıştır. Belirgin kas ayrılması ya da sarkma varsa ameliyatla vajina daraltma (vajinoplasti) yapılır; amaç yalnızca daraltmak değil, kasları onarmaktır. Aşırı daraltma ilişkide ağrıya yol açar.
Perineoplasti, vajina girişi ile makat arasındaki bölgenin (perine) doğumla ayrılmış kaslarının yeniden birleştirilmesi ve sorunlu doğum kesisi izinin çıkarılmasıdır. Ağrılı iz, girişte açıklık ya da ilişkide hava kaçması gibi işlevsel şikayetlerde düşünülür. Doğumdan en az 3–6 ay sonra planlanır; aşırı daraltma ağrıya yol açabilir ve kanıtlar çoğunlukla küçük çalışmalara dayanır.
Labioplasti (iç dudak küçültme), iç dudakların cerrahi olarak küçültülmesidir. İç dudakların dışa doğru uzaması, kalınlaşması ya da kırışık yapıda olması gibi muayene bulgularında gündeme gelir. Doku, dudak kenarı boyunca ya da en çıkıntılı bölümden dilim şeklinde (kama tekniği) çıkarılır. İç dudakları zaten küçük olan kişilere, ne kadar istekli olurlarsa olsunlar önerilmez; oluşacak iz ve riskler, elde edilebilecek değişiklikten ağır basar.
Genital lazer, vajina dokusuna noktasal ısı veren bir uygulamadır. En sık menopozla gelen kuruluk, yanma ve ilişkide ağrı için (genitoüriner sendrom) gündeme gelir. Muayenehanede, genellikle anestezi gerekmeden yapılır; yaygın uygulama 4–6 hafta arayla 3 seanstır. Nemlendirici ve hormon tedavisinin yerine geçen bir yöntem değildir; FDA ve ACOG bu kullanım için resmi onay bulunmadığını bildirmiştir.
Genital radyofrekans, genital bölgedeki dokuyu denetimli biçimde ısıtan, cerrahi olmayan bir uygulamadır. Vajinal gevşeklik, menopoza bağlı kuruluk ve hafif idrar kaçırma gibi şikayetlerde gündeme gelir; bunların her birinde kanıtı daha güçlü, öncelikli tedaviler vardır. Muayenehanede, anestezi gerekmeden yapıldığı bildirilmiştir. FDA bu cihazlara bu amaçla güvenlilik ve etkililik onayı vermemiş; ACOG da kozmetik vajinal işlemlerin yeterli kanıta dayanmadığını bildirmiştir.
Hymenoplasti, kızlık zarının (hymen) cerrahi olarak onarılmasıdır; amacı giriş açıklığını geçici olarak daraltmaktır. Kaynaklara göre tıbben gerekli değildir ve İngiliz Kraliyet Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji (RCOG) bu işleme güçlü biçimde karşı çıkmaktadır. Bekâret muayeneyle anlaşılamaz; hiçbir teknik ilk ilişkide kanamayı öngöremez ya da taahhüt edemez. İlk adım cerrahi değil, doğru bilgilendirme ve danışmanlıktır.
Dış dudak dolgusu, dış dudaklardaki (labia majora) hacim ve dolgunluk kaybını gidermeye yönelik uygulamaların genel adıdır; bu kayıp en sık menopozla görülür. Kaynaklarda tanımlanan başlıca yöntem, kişinin kendi yağ dokusunun süzgeçten geçirilerek (mikroyağ) bölgeye aktarılmasıdır; tutunmayı desteklemek için PRP (kişinin kendi kanından elde edilen plazma) eklenebilir. Bu alandaki kanıtlar henüz gelişmektedir ve uzun vadeli etkilerin daha fazla değerlendirilmesi gerekir.
Genital bölge renk açma (genital beyazlatma), dış genital bölge ve kasık derisindeki koyulaşmayı lazer ya da kimyasal peeling gibi yöntemlerle açmayı amaçlayan estetik bir uygulamadır. Bu bölgenin derisi doğal olarak çevresinden daha koyudur. Kararma çoğunlukla sürtünme, tüy alma ve hormonlarla ilgilidir; ancak ani, tek taraflı, kabarık ya da kaşıntılı değişiklikler önce muayene gerektirir. Bilimsel kanıt sınırlıdır, sonuç kişiden kişiye değişir ve renk zamanla yeniden koyulaşabilir.
Genital bölgeye PRP uygulaması, kişinin kendi kanından hazırlanan trombositten (pıhtılaşmayı başlatan kan hücre parçacıkları) zengin plazmanın (PRP) klitoris bölgesine ve idrar yolu çevresindeki bezlere enjekte edilmesidir. Amaç, bu bölgelerde yeni sinir oluşumunu ve salgıyı uyarmaktır. Etkinliği büyük ve karşılaştırmalı çalışmalarla henüz ortaya konmamıştır; bildirilen sonuçların bir bölümü yayımlanmamış gözlemlere dayanır. Cinsel işlevle ilgili bir şikayette ilk adım, nedenin değerlendirilmesidir.
Hudoplasti (kapüşon küçültme), klitorisin üzerini örten kapüşon derisinin fazlalığının cerrahi olarak azaltılmasıdır; klitorisin kendisine yapılan bir işlem değildir. Tek başına seyrek yapılır, çoğunlukla iç dudak küçültme ile birlikte planlanır. İşlevsel sonuçları tam bilinmemekte, cinsel işleve etkisi ortaya konmuş değildir; bu nedenle ağırlıklı olarak görünümle ilgili bir işlem sayılır. Agresif kesiler kalıcı his kaybına yol açabilir.
G-noktası uygulaması, vajinanın ön duvarındaki bir bölgeye dolgu maddesi enjekte edilmesidir. Cinsel işleve yönelik bir uygulama olarak anılır; muayenehanede, bölgesel uyuşturma ile yapılır. ACOG bu işlemin hiçbir tıbbi gerekçesi ve uzun vadeli kanıtı olmadığını bildirmiş, FDA ise resmi onay vermemiştir. Hedeflenen bölgenin varlığı tartışmalıdır; çok seyrek de olsa yaşamı tehdit eden riskler bildirilmiştir.