Kolposkopi ve Biyopsi Sonrası Ne Beklenir? Nelere Dikkat Edilir
Kolposkopi ve biyopsi sonrası normal bulgular, dikkat edilmesi gerekenler, hangi belirtilerde hekime başvurulacağı ve biyopsi sonucuna göre takip planı.
Kısa cevap: Kolposkopi ve rahim ağzı biyopsisi düşük riskli, güvenli işlemlerdir. Sonrasında hafif kramp, lekelenme ve koyu renkli akıntı olması normaldir ve genellikle birkaç gün içinde geçer. Aşırı kanama, yüksek ateş, kötü kokulu akıntı ya da geçmeyen şiddetli ağrı olursa vakit kaybetmeden hekime başvurmak gerekir.
İşlemden Sonra Neler Normaldir?
Kolposkopi (rahim ağzının büyüteçli cihazla incelenmesi) sırasında şüpheli bir alan görülürse küçük bir doku örneği (biyopsi) alınabilir. İşlemden sonra şunlar görülebilir:
- Hafif kramp: Adet sancısına benzeyen, ilk 24 saat içinde geçen hafif ağrı.
- Lekelenme veya hafif kanama: Biyopsi alınan yerden sızıntı şeklinde, açık renkli kanama.
- Koyu renkli, telve gibi akıntı: Kanamayı durdurmak için rahim ağzına kanama durdurucu bir macun (demir sülfat) sürüldüyse, birkaç gün boyunca kahverengi ya da siyahımsı, kahve telvesi benzeri bir akıntı gelebilir. Bu, macunun vücuttan atılmasıdır ve endişe edilecek bir durum değildir.
Bu belirtiler genellikle işlemden sonraki 1 ila 7 gün içinde kendiliğinden azalır.
İyileşme Döneminde Nelere Dikkat Edilir?
Biyopsi alanının enfeksiyon kapmadan iyileşmesi için ilk dönemde bazı önlemler önerilir. Kesin gün sayısı kişiye ve alınan örneğe göre değişebilir, bu yüzden hekiminizin yönlendirmesi esastır:
- Cinsel ilişki: Biyopsi alanı iyileşene kadar, genellikle 1-2 hafta ertelenir.
- Tampon ve vajinal duş: Kullanılmaz; ped tercih edilir. Hekim önermedikçe vajinaya krem ya da ilaç uygulanmaz.
- Ağır egzersiz ve yüzme: İlk birkaç gün ağır spordan, havuz, deniz ve jakuzi gibi ortamlardan uzak durulması önerilir.
Hangi Belirtilerde Hekime Başvurulmalı?
Şu durumlar normal iyileşmenin dışındadır:
- Adet kanamasından yoğun, saatte 1-2 pedi dolduracak kadar aktif kırmızı kanama
- 38 derece ve üzeri ateş ya da titreme
- Kötü kokulu, sarı-yeşil renkli akıntı
- Basit ağrı kesicilerle geçmeyen, giderek artan alt karın ağrısı
Biyopsi Sonucu Ne Zaman Çıkar?
Örnekler patoloji laboratuvarına gönderilir. Sonuç genellikle 2 iş günü ile 10 gün arasında çıkar. Süre laboratuvara ve incelemenin kapsamına göre değişir.
Sonuca Göre Takip Nasıl Planlanır?
- Normal ya da CIN 1 (hafif hücre değişikliği): Genellikle 1 yıl sonra HPV testiyle kontrol yapılır. Bu test negatifse takip aralığı uzar ve 3 yıl sonraki kontrole geçilir. CIN 1 uzun süre devam ederse çoğu zaman cerrahi yerine gözlem sürdürülür.
- CIN 2 (orta dereceli değişiklik): Gebe olmayan, 25 yaş ve üzeri kadınlarda genellikle değişikliğin küçük bir işlemle çıkarılması (LEEP) önerilir. Gebelik planı olanlarda ya da 25 yaşın altında, yakın izlem (6 ayda bir kolposkopi ve test) de seçenek olabilir.
- CIN 3 (ileri dereceli değişiklik): Kanser öncüsü kabul edildiği için yaştan bağımsız olarak tedavi edilir. İşlem sonrasında 6. ayda HPV testi yapılır; sonraki kontroller 18. ve 30. aylarda sürdürülür ve üst üste negatif sonuçlardan sonra uzun süreli düzenli takibe geçilir.
Bu değişiklikler kanser değil, kansere dönüşmeden yakalanmış bulgulardır. Erken saptandığında etkili biçimde yönetilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Kolposkopi sonrası kanama ne kadar sürer?
Hafif lekelenme genellikle birkaç gün sürer. Biyopsi alındıysa 1 haftaya kadar hafif kanama ya da akıntı olabilir. Kanama artarsa ya da pıhtı gelirse hekime başvurulmalıdır.
Endoservikal küretaj (kanal içi örnekleme) farklı mı?
Rahim ağzı kanalının içinden örnek alındığı için işlem sırasında daha belirgin adet sancısı benzeri kramp hissedilebilir. İşlem sonrası bakım ve dikkat edilecek noktalar benzerdir.