Genital Siğil Tedavisi: Krem mi, Dondurma mı, Yakma mı?
Genital siğil (kondilom) tedavisinde krem, dondurma, asitle yakma, koter, lazer ve kesip çıkarma: kaç seans sürer, siğil neden tekrarlar, gebelikte hangi yöntem seçilir, ne zaman parça alınır?
Genital siğil (kondilom) tedavisinde tek bir "doğru yöntem" yoktur. Kaynaklara göre hiçbir yöntemin diğerlerinden açıkça üstün olduğu gösterilmemiştir; seçim siğilin sayısına, büyüklüğüne, yerine, gebelik olup olmadığına ve kişinin tercihine göre yapılır. Evde sürülen kremler haftalar sürer; dondurma ve asitle yakma birkaç haftada bir tekrarlanan seanslar gerektirir; koter, lazer ve kesip çıkarma ise çoğu zaman tek seansta biter. Hangi yöntem seçilirse seçilsin, siğillerin bir kısmı aylar içinde yeniden çıkabilir. Bu yazıda yöntemleri yan yana koyuyor, tekrarlamanın nedenini anlatıyoruz. Siğilin ne olduğu ve nasıl bulaştığı için genital siğil sayfamıza bakabilirsiniz.
Siğil Kendiliğinden Geçer mi, Neden Tedavi Edilir?
Tedavi edilmeyen siğiller büyüyebilir, aynı kalabilir ya da kendiliğinden gerileyebilir. Kaynaklarda siğillerin yaklaşık üçte birinin 4 ay içinde, büyük çoğunluğunun ise 2 yıl içinde kendiliğinden gerilediği bildirilir.
Tedavinin amacı görünen siğilleri temizlemek, kaşıntı, kanama ve rahatsızlık gibi şikâyetleri gidermek ve kişinin kaygısını azaltmaktır. Önemli bir nokta: hiçbir tedavi virüsün kendisini vücuttan tamamen yok etmez. Tedavi görünen siğili ortadan kaldırır.
Evde Sürülen Kremler
Siğiller küçük ve az sayıdaysa, hekimin önerisiyle evde sürülen ilaçlar kullanılabilir. Her birinin kullanım düzeni farklıdır:
- İmikimod kremi: Bağışıklık sistemini siğile karşı harekete geçiren bir kremdir. Genellikle haftada 3 gece yatmadan önce sürülür, 6-10 saat sonra yıkanır; 16 haftaya kadar kullanılabilir. Krem cilttayken prezervatifi zayıflatabildiği için o sırada cinsel ilişkiden kaçınılır.
- Podofilotoksin çözeltisi ya da jeli: Siğil dokusunu kurutan bir ilaçtır. 3 gün günde 2 kez sürülür, 4 gün ara verilir; bu döngü en fazla 4 hafta tekrarlanır. Vajinanın içine ve rahim ağzına sürülmez.
- Yeşil çay özlü merhem (sinekatekin): Günde 3 kez sürülür, yıkanmaz; 16 haftaya kadar kullanılabilir.
Sık görülen yan etkiler: Sürülen bölgede kızarıklık, yanma, tahriş ve yüzeysel yaralar. Bu nedenle ilaç yalnızca siğilin üzerine sürülür.
Kaynaklarda kremlerle siğillerin tamamen temizlenme oranı yönteme göre kabaca üçte bir ile dörtte üç arasında değişir.
Hekimin Uyguladığı Yöntemler
Dondurma (kriyoterapi)
Siğil sıvı azotla dondurulur. Genellikle 1-2 haftada bir tekrarlanır ve çoğu zaman 3-6 seans sürer. 3 seansta yanıt alınamazsa ya da 6 seansta tam temizlenme olmazsa başka bir yönteme geçilmesi önerilir. İşlem sırasında ve sonrasında ağrı, şişlik ve su toplaması olabilir. Yüzeysel uygulandığında iz bırakma olasılığı düşüktür.
Asitle yakma (trikloroasetik asit)
Siğilin üzerine hekim tarafından yoğun bir asit sürülür; siğil beyazlaşır. Genellikle haftada bir, toplam 4-6 hafta uygulanır. Çevredeki sağlıklı deri, asit taşmasın diye koruyucu bir kremle korunur. Yanma, kabuklanma ve yüzeysel yara olabilir. Gebelikte de kullanılabilen yöntemlerdendir.
Koter (elektrikle yakma)
Siğil, ısı veren bir uçla yakılır. Bölge uyuşturulduktan sonra yapılır ve çoğu zaman tek seansta biter. Ağrı ve şişlik olabilir; derin yakıldığında iz kalabilir, bu yüzden yalnızca derinin yüzey katmanı hedeflenir.
Lazer (CO2 lazer)
Siğil, lazer ışınıyla buharlaştırılır. Çoğu siğil tek seansta temizlenir; çok sayıda ya da farklı bölgelere yayılmış siğillerde birden fazla seans gerekebilir. Yaygın siğillerde tam iyileşme birkaç haftayı bulabilir. Deri yüzeyinde kalındığında iz kalması seyrektir.
Kesip çıkarma
Siğil, bölge uyuşturulduktan sonra küçük bir makas ya da bistüri ile alınır. Görünen siğil tek seansta temizlenir ve gerekirse parça incelemeye gönderilebilir. Diğer yöntemlere göre daha çok kanama ve ağrı olabilir; büyük siğillerde yaranın iyileşmesi yaklaşık 4 hafta sürebilir.
Hangi Yöntem Kime Uygun?
Kaynaklardaki genel yaklaşım şöyledir:
- Az sayıda, küçük siğiller: Evde sürülen kremler ya da dondurma.
- Büyük, sert, karnabahar görünümlü ya da yaygın siğiller: Koter, lazer ya da kesip çıkarma.
- Gebelik: Bazı kremler kullanılmaz; asitle yakma, dondurma ya da cerrahi yöntemler değerlendirilir.
- Kişinin tercihi: Kremlerle haftalar süren bir tedaviyi mi, muayenehanede birkaç seansı mı tercih ettiği de karar verilirken konuşulur.
Siğiller Neden Tekrarlar?
Bu, en çok sorulan soru ve cevabı açık: Siğilin çevresindeki sağlıklı görünen deride virüs uykuda (gizli) kalabilir. Tedavi görünen siğili temizler, ama gözle görülmeyen bu virüs daha sonra yeniden siğil yapabilir. Tekrarların çoğu partnerden yeniden bulaştan değil, bu uykudaki virüsün yeniden etkinleşmesinden kaynaklanır.
- Kaynaklarda hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın tekrarlama oranı yüksektir; yaklaşık beşte bir ile üçte iki arasında bildirilir.
- Tekrarlar en sık tedaviden sonraki ilk 3 ay içinde görülür. Bu nedenle tedaviden sonra kontrol muayenesi önemlidir.
- Sigara, gebelik ve bağışıklığın zayıflaması tekrarlama riskini artırır.
Tekrarlayan bir siğil tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez; çoğu zaman yeniden tedavi edilir.
Gebelikte Genital Siğil
- Gebelikte siğiller hızla büyüyebilir ve kanayabilir; doğumdan sonra çoğunlukla küçülür ya da kaybolur.
- Şikâyet yoksa doğuma kadar izlenebilir.
- İmikimod, podofilotoksin ve yeşil çay özlü merhem gebelikte kullanılmaz.
- Asitle yakma ve dondurma gibi yöntemler gebelikte uygulanabilir.
- Genital siğil tek başına sezaryen nedeni değildir. Sezaryen ancak siğiller doğum yolunu tıkayacak ya da ciddi kanamaya yol açacak kadar büyükse gündeme gelir.
Tedavi Sırasında Nelere Dikkat Edilir?
- Krem ya da merhem cilttayken cinsel ilişkiden kaçınılır; cerrahi ya da lazer sonrası yara iyileşene kadar ilişkiye ara verilir.
- Prezervatif bulaş riskini azaltır, ancak örtmediği deri bölgelerinden bulaş sürebildiği için tam koruma sağlamaz.
- Tıraş ve diğer tüy alma yöntemleri deriyi tahriş edip virüsün yayılmasını kolaylaştırabilir. Tedavi döneminde bölgedeki tüylerin makasla kısaltılması daha uygundur.
- Partnerin görünür siğil açısından muayene edilmesi önerilir; görünür siğili yoksa tedavi gerekmez.
- HPV aşısı siğillerin büyük kısmına neden olan tiplere karşı korur, ama mevcut siğili tedavi etmez. Ayrıntı için HPV aşısı sayfamıza bakabilirsiniz.
Ne Zaman Parça Alınır (Biyopsi)?
Tipik siğillerin tanısı muayeneyle konur; her siğilden parça alınması gerekmez. Ancak şu durumlarda parça alınıp incelenmesi önerilir:
- Tedaviye yanıt vermeyen, tedavi sırasında kötüleşen ya da çok sık tekrarlayan siğiller
- Tanının şüpheli olduğu, alışılmadık görünen lezyonlar (doku değişiklikleri)
- Koyu renkli, sert, alttaki dokuya yapışık, yara açmış, kanayan ya da hızla büyüyen lezyonlar
- Menopoz sonrası dönemde ortaya çıkan siğiller
- Bağışıklığı zayıflamış kişiler
Sık Sorulan Sorular
Genital siğil kaç seansta geçer?
Yönteme göre değişir. Dondurma genellikle 3-6 seans, asitle yakma 4-6 hafta sürer; koter, lazer ve kesip çıkarma çoğu zaman tek seansta biter. Kremler ise haftalarca kullanılır.
Siğil tamamen geçtikten sonra yine çıkar mı?
Çıkabilir. Virüs çevredeki sağlıklı görünen deride uykuda kalabildiği için tekrarlar sıktır ve en çok ilk 3 ayda görülür.
Siğili kendim koparabilir ya da eczaneden aldığım ilaçla yakabilir miyim?
Önerilmez. Genital bölgedeki her kabarıklık siğil değildir; tanının muayeneyle konması ve ilacın hekimin önerdiği biçimde, yalnızca siğilin üzerine sürülmesi gerekir.
Bu yazıdaki bilgiler geneldir. Kendi durumunuz için hekiminize danışabilirsiniz.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.