İdrar kaçırma, kişinin kontrolü dışında istemsiz olarak idrar sızıntısı yaşamasıdır. Öksürme, hapşırma, gülme veya egzersiz sırasında ortaya çıkabileceği gibi aniden gelişen güçlü idrara çıkma isteğiyle birlikte de görülebilir.
Kadınlarda sık karşılaşılan bu durum yaşam kalitesini, sosyal hayatı ve günlük aktiviteleri etkileyebilir. İdrar kaçırma yaşlanmanın kaçınılmaz bir sonucu değildir ve altta yatan neden belirlendikten sonra kişiye özel tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Öksürme, hapşırma, gülme, yürüme, koşma, egzersiz yapma veya ağır kaldırma gibi karın içi basıncını artıran durumlarda idrar sızıntısı oluşmasıdır. Pelvik taban kaslarının ve idrar kanalını destekleyen dokuların zayıflamasıyla ilişkili olabilir.
Aniden ortaya çıkan ve ertelenmesi zor olan idrara çıkma isteğinin ardından tuvalete yetişemeden idrar kaçırılmasıdır. Sık idrara çıkma ve gece tuvalete kalkma gibi şikâyetler de eşlik edebilir.
Stres tipi ve sıkışma tipi idrar kaçırma belirtilerinin birlikte görülmesidir. Tedavi planı, hangi şikâyetin daha baskın olduğuna göre oluşturulur.
Kadınlarda idrar kaçırmaya neden olabilecek veya riski artırabilecek durumlar şunlardır:
İdrar kaçırmanın türü ve nedeni her hastada farklı olabileceği için tedavi öncesinde ayrıntılı değerlendirme yapılmalıdır.
Öksürürken, hapşırırken veya egzersiz sırasında idrar kaçırılması, ani sıkışma hissi, sık idrara çıkma, gece birden fazla kez tuvalete kalkma veya günlük ped kullanma ihtiyacı oluşması durumunda kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulabilir.
İdrar yaparken ağrı, idrarda kan, ateş, pelvik ağrı veya idrar yapmada güçlük bulunması hâlinde tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.
Tanı sürecinde hastanın şikâyetleri, doğum öyküsü, kullandığı ilaçlar, mevcut hastalıkları ve idrar kaçırmanın hangi durumlarda ortaya çıktığı değerlendirilir.
Gerekli durumlarda:
uygulanabilir. Yapılacak testler hastanın şikâyetlerine ve muayene bulgularına göre belirlenir.
Tedavi, idrar kaçırmanın türüne, şiddetine ve altta yatan nedene göre kişiye özel olarak planlanır.
Kilo kontrolü, kafein ve alkol tüketiminin azaltılması, kabızlığın önlenmesi ve sıvı tüketiminin dengelenmesi şikâyetlerin azaltılmasına yardımcı olabilir.
Kegel egzersizleri olarak da bilinen pelvik taban kas egzersizleri, idrar kontrolüne yardımcı olan kasların güçlendirilmesini amaçlar. Egzersizlerin doğru teknikle ve düzenli uygulanması önemlidir.
Özellikle sıkışma tipi idrar kaçırmada, tuvalete gitme aralıklarının kontrollü şekilde düzenlenmesini amaçlayan mesane eğitimi uygulanabilir.
Sıkışma tipi idrar kaçırma ve aşırı aktif mesane şikâyetlerinde, hastanın sağlık durumuna göre ilaç tedavileri değerlendirilebilir. Kullanılacak ilaç ve tedavi süresi hekim tarafından belirlenmelidir.
Stres tipi idrar kaçırmanın ileri düzeyde olduğu ve cerrahi dışı yöntemlerle yeterli iyileşmenin sağlanamadığı hastalarda askı ameliyatları gibi cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Cerrahi yönteme ayrıntılı muayene ve gerekli testlerden sonra karar verilir.
İdrar kaçırma her hastada aynı nedene bağlı olarak ortaya çıkmaz. Bu nedenle internette yer alan bilgilere göre tedavi seçilmemeli; idrar kaçırmanın türü, şiddeti ve eşlik eden sağlık sorunları ayrıntılı jinekolojik değerlendirme ile belirlenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi planlaması yalnızca hekim muayenesi sonrasında yapılabilir.