Türkiye'de Kürtaj Yasak mı? Yasal Süre, Eş Onayı ve Şartlar
Antalya Muratpaşa kadın hastalıkları uzmanı. Türkiye'de gebelik tahliyesi (kürtaj) yasal süresi, eş onayı şartları ve tıbbi sonlandırma süreçleri hakkında bilgiler.
Kısa cevap: Türkiye'de isteğe bağlı gebelik tahliyesi, 2827 sayılı Nüfus Planlaması Kanunu'na göre gebeliğin 10. haftası dolana kadar yasaldır; hafta, son adetin ilk gününe göre hesaplanıp ultrasonla netleştirilir. 18 yaşından küçüklerde veli onayı, resmî olarak evli kadınlarda eşin yazılı onayı gerekir. 10. haftadan sonra işlem yalnızca annenin sağlığını tehdit eden durumlar ya da ağır bebek anomalisi gibi tıbbi zorunluluklarda, uzman hekimlerden oluşan sağlık kurulu raporuyla yapılabilir.
Tıbbi terminolojide "gebelik tahliyesi" olarak adlandırılan kürtaj (dilatasyon ve küretaj/aspirasyon (emerek çekme)), rahim içi materyalin tıbbi yöntemlerle boşaltılması işlemidir. Türkiye'de bu işlemin uygulanabilmesi, tıbbi endikasyonların (gerekliliklerin) yanı sıra 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ile belirlenmiş kesin yasal sınırlamalara tabidir. İşlemin aşamaları için kürtaj (gebelik tahliyesi) sayfamıza bakabilirsiniz.
Türkiye'de Kürtaj Yasak mı?
Hayır. Türkiye'de kürtaj yasak değildir. Yürürlükteki 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun'a göre gebelik, kadının isteğiyle 10. hafta doluncaya kadar sonlandırılabilir. 10. haftadan sonra ise yalnızca annenin sağlığını tehdit eden durumlar ya da bebekte ağır bir sorun gibi tıbbi zorunluluklarda yapılabilir. İşlem, uzman hekimler tarafından ve uygun koşullara sahip sağlık kuruluşlarında yapılır.
Türkiye'de Gebelik Tahliyesi İçin Yasal Süre ve Şartlar
Ülkemizdeki yasal mevzuata göre, isteğe bağlı gebelik sonlandırma işlemleri belirli şartların sağlanması koşuluyla gerçekleştirilebilir:
- Yasal Süre Sınırı: İsteğe bağlı gebelik tahliyesi, gebeliğin 10. haftası dolana kadar yasaldır. 10. haftadan sonra isteğe bağlı işlem yapılması kanunen mümkün değildir. Gebelik haftası, son adet tarihinin (SAT) ilk gününe göre hesaplanır ve ultrasonografi ile jinekolojik muayene sonucunda netleştirilir.
- Yaş ve Rıza Durumu: İşlemin yapılabilmesi için kadının 18 yaşını doldurmuş olması gerekir. 18 yaşından küçük bireylerde işlem için ebeveyn (veli/vasi) onayı şarttır.
- Medeni Durum ve Eş Onayı: İlgili yasa gereği, resmi olarak evli olan kadınların isteğe bağlı gebelik tahliyesi yaptırabilmesi için eşlerinin de resmi (yazılı) onayı gereklidir. Bekar ve 18 yaşını doldurmuş kadınlar kendi rızaları ile bu kararı verebilirler.
Tıbbi Zorunluluk Halleri (Terapötik Kürtaj)
Gebeliğin 10. haftasını geçtiği durumlarda tahliye işlemi ancak hayati bir tıbbi zorunluluk (endikasyon) bulunması halinde yapılabilir. Bu durumlar şunlardır:
- Anne Sağlığına Yönelik Riskler: Gebeliğin devam etmesinin annenin hayatını tehlikeye atacağı ağır fizyolojik veya psikiyatrik hastalıkların bulunması.
- Fetal Anomaliler: Ultrasonografi veya genetik tarama testleri sonucunda, fetüste yaşamla bağdaşmayan veya doğacak çocuk ile nesiller için ağır maluliyete neden olabilecek gelişimsel/genetik anomalilerin tespit edilmesi.
- Boş Gebelik veya Anne Karnında Kayıp: Embriyonun gelişmediği (anembriyonik gebelik) veya bebeğin anne karnında canlılığını yitirdiği durumlarda tıbbi tahliye uygulanır.
- 10. haftayı aşan ve tıbbi zorunluluk gerektiren bu durumlarda, işlemin gerçekleştirilebilmesi için uzman hekimlerden oluşan sağlık kurulu raporu düzenlenmesi gerekmektedir.
Tıbbi İşlem Süreci ve Yaklaşımlar
Günümüz jinekoloji pratiğinde gebelik tahliyesi için genellikle en az travmatik yöntem olan Vakum Aspirasyon (Karman yöntemi) tercih edilmektedir. İşlem, enfeksiyon riskini en aza indirmek amacıyla tamamen steril klinik veya ameliyathane şartlarında, hastanın tıbbi durumuna göre lokal (bölgesel) veya genel (sedasyon) anestezi altında gerçekleştirilir.
İşlem sonrasında hekimin reçete ettiği antibiyotik veya ağrı kesicilerin düzenli kullanılması, belirli bir süre cinsel perhiz uygulanması ve havuz/deniz/küvet gibi enfeksiyon riski taşıyan ortamlardan kaçınılması, fizyolojik iyileşme süreci açısından büyük önem taşır.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye'de kürtaj kaç haftaya kadar yapılır?
İstek üzerine gebeliğin 10. haftası doluncaya kadar yapılabilir. Gebelik haftası son adetin ilk gününe göre hesaplanır ve ultrasonla netleştirilir.
Kürtaj için eşin onayı gerekir mi?
Resmî olarak evli kadınlarda eşin yazılı onayı gerekir. 18 yaşından küçüklerde veli onayı aranır; 18 yaşını doldurmuş bekâr kadınlar kendi kararlarını verebilir.
10 haftadan sonra kürtaj yapılabilir mi?
Yalnızca annenin sağlığını tehdit eden durumlar ya da bebekte ağır anomali gibi tıbbi zorunluluklarda, uzman hekimlerden oluşan sağlık kurulu raporuyla yapılabilir.
Kürtaj nasıl yapılır?
İlk haftalarda genellikle vakumla (emerek) yapılır; işlem kısa sürer ve aynı gün eve dönülür. Ayrıntılar için kürtaj (gebelik sonlandırma) sayfamıza bakabilirsiniz.