Biyostimülatör Çeşitleri: PLLA, Kalsiyum Hidroksiapatit, PCL
Poli-L-laktik asit, kalsiyum hidroksiapatit ve polikaprolakton: üç biyostimülatör maddenin yapısı, etki süresi, sonucun görülme zamanı, seans sayısı, kullanıldığı bölgeler, riskleri ve birbirinden farkları.
Yüze uygulanan biyostimülatörlerin hepsi cildin kendi kolajen üretimini uyarır; ama aynı şekilde çalışmaz, aynı sürede etki etmez ve aynı bölgelere uygulanmaz. Kaynaklarda en çok üç madde öne çıkar: poli-L-laktik asit (PLLA), kalsiyum hidroksiapatit (CaHA) ve polikaprolakton (PCL). Bu maddelerin ticari ürün adları vardır; ancak karar ürün adına göre değil, maddenin yapısına, uygulanacak bölgeye ve kişinin cilt yapısına göre verilir. Bu yazıda üç maddeyi yan yana koyup farklarını anlatıyoruz. Biyostimülatörlerin ne olduğunu ve dolgudan farkını biyostimülatörler nedir yazımızda, dolgu çeşitlerini dolgu sayfamızda bulabilirsiniz.
Üç Maddenin Ortak Yanı
- Üçü de dokuya verildiğinde hafif ve kontrollü bir tepki başlatır; bu tepki kolajen üreten hücreleri (fibroblast) uyarır.
- Üçü de zamanla vücutta parçalanır.
- Üçü de hyalüronidaz enzimiyle eritilemez. Hyalüronik asit dolgudaki gibi "enzimle geri alma" seçeneği yoktur.
- Üçünde de göz çevresi ve dudak gövdesi gibi ince ya da çok hareketli bölgelerde sert kabartı (nodül) riski yüksek olduğu için kullanım önerilmez.
Poli-L-Laktik Asit (PLLA)
Yapısı: Cerrahide kullanılan, vücutta eriyen dikiş ipinin hammaddesiyle aynı gruptan, sentetik ve vücutla uyumlu bir maddedir. Toz hâlinde gelir ve uygulamadan önce sıvıyla karıştırılarak hazırlanır. Parçacıkları düzensiz yapıdadır ve çapları yaklaşık 40-60 mikrometre (milimetrenin yaklaşık yirmide biri) kadardır.
Nasıl etki eder: Kolajen yapımını tetikler (tip 1 ve tip 3 kolajen). Madde kendisi hacim vermez. Uygulamanın hemen ardından görülen dolgunluk, hazırlamada kullanılan sıvıdan ve geçici şişlikten gelir ve birkaç günde geri çekilir. Asıl dolgunluk haftalar ve aylar içinde kendi kolajeninizle oluşur.
Sonuç ve süre: İlk yanıt 1-2 ayda başlar, tam sonuç 3-4 ayda (bazı kaynaklara göre 3-6 ay) oturur. Kalıcılık kaynaklarda 18-24 ay, 3 yıla kadar bildirilir.
Seans sayısı: Genellikle 4-8 hafta arayla 3-5 seans.
Kullanıldığı bölgeler: Yanaklar, orta yüz, şakaklar, çene hattı, burun-dudak kıvrımları, ağız köşesinden inen çizgiler; ayrıca yaşlanmaya ya da bazı hastalıklara bağlı yüz yağ kaybı, dekolte ve bazı kaynaklara göre vücutta çöküntülü alanlar.
Evde masaj: PLLA'da uygulamadan sonra hekimin tarif ettiği bir masaj programı gerekir; kaynaklarda bu program günde 5 kez, 5 dakika, 5 gün olarak anılır. Amaç parçacıkların eşit dağılması ve nodül riskinin azaltılmasıdır. Programı hekim belirler.
Röntgende görünür mü: Hayır.
Kimlerde düşünülür: Yüzün geniş bir alanında hacim kaybı, çöküklük ve cilt incelmesi olan, sonucun zamana yayılmasını isteyen kişilerde.
Kalsiyum Hidroksiapatit (CaHA)
Yapısı: Jel yapıda bir taşıyıcı (karboksimetilselüloz, yani jel kıvamı veren bir madde) içinde küre biçiminde, yaklaşık 25-45 mikrometre çapında kalsiyum esaslı kürecikler bulunur. Şırıngada hazır gelir.
Nasıl etki eder: İki aşamalı çalışır. Jel taşıyıcı sayesinde enjeksiyon anında hacim verir. Taşıyıcı ilk 2-3 ayda vücut tarafından emilir; geride kalan kürecikler dokuda iskelet gibi durup kolajen ve yeni damar oluşumunu uyarır.
Sonuç ve süre: Etki hemen başlar, kolajen uyarımı 2-3. aydan sonra sürer. Kalıcılık kaynaklarda ortalama 12-18 ay bildirilir.
Seans sayısı: Genellikle tek seans.
Kullanıldığı bölgeler: Yanaklar, elmacık, çene hattı, çene ucu, şakaklar, burun-dudak kıvrımları ve el sırtı. Dudak gövdesi, göz altı ve göz çevresi ince derisinde önerilmez.
Evde masaj: Hekim uygulama sırasında şekil verir; evde düzenli yoğun masaj programı gerekmez.
Röntgende görünür mü: Evet. Kalsiyum içerdiği için (radyopak, yani röntgende görünen) röntgen ve tomografide görülebilir. Bu görüntü çevre dokuyu maskelemez; ancak uygulama yaptırdıysanız görüntüleme öncesinde hekime söylemeniz yerinde olur.
Kimlerde düşünülür: Orta ve kalın cilt yapısına sahip, çene hattı ve elmacıkta destek istenen, el sırtında ya da derin oluklarda belirgin doku kaybı olan kişilerde.
Polikaprolakton (PCL)
Yapısı: Jel taşıyıcı içinde küçük polikaprolakton kürecikleri bulunan, uzun ömürlü bir tıbbi polimerdir. Şırıngada hazır gelir, ekstra sulandırma gerektirmez.
Nasıl etki eder: Taşıyıcı jel 6-8 haftada emildikten sonra kürecikler dokuyu uyarır. Kaynaklarda tip 1 kolajeni tip 3'e göre belirgin şekilde artırdığı bildirilir. Etki başlangıçta jel hacmiyle, sonra kolajen artışıyla devam eder.
Sonuç ve süre: Kalıcılık kaynaklarda 1-4 yıl arasında değişen süreler olarak bildirilir.
Seans sayısı: Genellikle tek seans.
Kullanıldığı bölgeler: Yanak, elmacık, çene hattı, çene ucu, burun-dudak kıvrımları, şakaklar, boyun ve dekolte. Dudak, kaş arası ve göz altında önerilmez.
Evde masaj: Hekim enjeksiyon sırasında dağıtır; özel bir ev programı şart değildir.
Röntgende görünür mü: Hayır.
Kimlerde düşünülür: Daha uzun süre etki isteyen, cildinde esneklik kaybı ve sarkma olan kişilerde.
Üçünü Yan Yana Koyalım
- Yapı: PLLA toz, CaHA ve PCL hazır jel.
- İlk günlerdeki hacim: PLLA'da sıvı ve şişlik, CaHA ve PCL'de jel taşıyıcı.
- Etki süresi (kaynaklarda bildirilen): PLLA 18-24 ay, CaHA 12-18 ay, PCL 1-4 yıl.
- Seans: PLLA 3-5 seans, CaHA ve PCL genellikle tek seans.
- Evde masaj programı: PLLA'da gerekir, diğer ikisinde şart değildir.
- Röntgende: Yalnızca CaHA görünür.
- Eritilebilir mi: Üçü de eritilemez.
Bu süreler ve sayılar kaynaklardaki ortalamalardır; kişiden kişiye, uygulanan bölgeye ve miktara göre değişir.
Hangisi Seçilir?
Her kişiye uyan tek bir madde yoktur. Hangisinin uygun olduğu şunlara bakılarak muayenede belirlenir:
- Yüzde hacim kaybının yaygınlığı ve yeri
- Cildin kalınlığı ve kalitesi
- Sonucun zamana yayılması ya da daha erken başlaması beklentisi
- Etkinin ne kadar süreyle istendiği
- Sağlık öyküsü ve kullanılan ilaçlar
Aynı kişide farklı bölgeler için farklı yaklaşımlar da düşünülebilir. Botoks ve dolguyla birlikte planlanan yaklaşımlar için yüz bölgesinde botoks yazımıza bakabilirsiniz.
Ortak Riskler
- Geçici etkiler: Şişlik, morarma, kızarıklık ve hassasiyet. PLLA'da şişlik daha belirgin olabilir.
- Nodül ve papül (küçük kabartı): Yüzeye yakın uygulama, uygun olmayan teknik ya da PLLA'da yetersiz masajla ele gelen sert kabartılar oluşabilir. Tedavisi masaj, iğneyle parçalama, kabartının içine uygulanan bazı tedaviler ya da cerrahi çıkarmayı kapsayabilir. Hyalüronidaz bu maddeleri eritmez.
- Damar tıkanıklığı: Çok nadir ama ciddi bir komplikasyondur; iğnenin damara girmesi ya da dıştan bası sonucu doku beslenmesi bozulabilir. Yavaş enjeksiyon ve uygun teknik riski azaltır.
- Geç dönem granülom: Nadiren aylar sonra vücudun yabancı cisme verdiği yoğun tepkiye bağlı yumrular görülebilir.
Kimlerde Uygulanmaz?
- Uygulanacak bölgede aktif enfeksiyon ya da iltihap olanlarda
- Gebelik ve emzirme döneminde
- Ürün bileşenlerine ya da yerel uyuşturma (anestezi) maddesine bilinen aşırı duyarlılığı olanlarda
- Aktif otoimmün hastalığı, bağ dokusu hastalığı olanlarda ya da bağışıklığı baskılayan ilaç kullananlarda
- Kanama bozukluğu olanlarda ya da kan sulandırıcı kullananlarda
- Gerçek dışı beklentileri olanlarda ya da beden algısı bozukluğu bulunanlarda
Sık Sorulan Sorular
Biyostimülatör çeşitlerinden hangisi daha uzun kalır?
Kaynaklarda en uzun süre polikaprolakton için (1-4 yıl), ardından PLLA için (18-24 ay), en kısa kalsiyum hidroksiapatit için (12-18 ay) bildirilir. Süreler kişiye göre değişir ve kalıcılık tek başına seçim ölçütü değildir.
Hangisi hemen sonuç verir?
Kalsiyum hidroksiapatit ve polikaprolakton jel taşıyıcıları sayesinde uygulamada hacim verir. PLLA'da ilk günlerdeki hacim geçicidir; asıl sonuç aylar içinde oluşur.
Hangisi birden fazla seans ister?
Kaynaklara göre PLLA genellikle 4-8 hafta arayla 3-5 seans gerektirir. Kalsiyum hidroksiapatit ve polikaprolakton genellikle tek seansla planlanır; yine de bu karar kişiye göre değişir.
Yaptırdıktan sonra röntgende görünür mü?
Yalnızca kalsiyum hidroksiapatit röntgen ve tomografide görülebilir. Diğer ikisi görünmez.
Memnun kalmazsam geri alabilir miyim?
Üç madde de hyalüronidaz enzimiyle eritilemez. Bu nedenle bölge, miktar ve madde seçimi uygulamadan önce dikkatle planlanır.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.