# Gebelikte Tarama Testleri > 11-14 hafta ve 18-22 hafta ultrasonlarında tam olarak neye bakılır, neden bu haftalar seçilir? Her muayenenin amacı ve saptanabilenler sade dille. Gebelikte yapılan iki temel tarama ultrasonu vardır: **11–14. hafta** ve **18–22. hafta**. İkisi farklı sorulara yanıt arar — bu sayfa her birinde **tam olarak neye bakıldığını** anlatır. **Kısaca:** Gebelikte tarama ultrasonları, bebeğin yapısını ve bazı riskleri değerlendiren incelemelerdir; iki temel tarama 11–14. ve 18–22. haftalarda yapılır. İlki gebeliğin canlılığını ve bebek sayısını doğrular, gebelik haftasını belirler, kromozom farklılıkları ve gebelik zehirlenmesi riskini değerlendirir. İkincisi bebeğin tüm organ sistemlerini ayrıntılı inceler. Burun kemiğinin görülmemesi gibi bulgular tanı değil, risk göstergesidir. ## 11–14. hafta ultrasonu İdeal olarak gebeliğin **11. haftasının başı ile 14. haftasının başı** arasında yapılır. Zamanlama önemlidir: bu aralıkta bebeğin boyu ölçüm için uygun büyüklüktedir. ### Bu muayene neyi amaçlar? - Gebeliğin **canlı olduğunu** ve **kaç bebek** bulunduğunu doğrulamak - Gebelik haftasını **kesin olarak belirlemek** - **Kromozom farklılıkları** açısından risk taraması yapmak - Belirgin yapısal farklılıkları **erken dönemde** saptamak - **Gebelik zehirlenmesi (preeklampsi)** riskini değerlendirmek **Gebelik haftasının bu ultrasonla belirlenmesi neden önemli?** Çünkü bebeğin **baş-popo uzunluğu**, gebelik haftasını belirlemede **en güvenilir ölçümdür.** Sonraki tüm takip ve testlerin doğruluğu buna dayanır. ### Neye bakılır? Sanılanın aksine bu, yalnızca "ense ölçümü" değildir. Bebeğin birçok yapısı incelenir: - **Baş ve beyin:** kafatasının kemikleşmesi ve şekli; beynin simetrisi; omurga açıklığı (spina bifida) açısından beyin yapıları. - **Yüz:** burun kemiği, göz çukurları ve üst dudak (yarık dudak açısından). - **Ense kalınlığı:** kromozom farklılıkları ve kalp anomalileri açısından risk belirlemek için ölçülür. - **Kalp ve göğüs:** kalbin ritmi, yerleşimi, ekseni; dört odacığı ve ana damar çıkışları. - **Karın:** mide ve idrar torbasının varlığı; göbek kordonunun giriş yeri — bu dönemde **normal olan geçici fıtıklaşma** ile gerçek bir karın duvarı açıklığı burada ayırt edilir. - **Kol ve bacaklar:** her birinin üç bölümü ayrı ayrı görülür. - **Plasenta ve rahim:** daha önce sezaryen olduysa, plasentanın dikiş yeriyle ilişkisi değerlendirilir. **Burun kemiği hakkında yanlış bilinen:** Down sendromlu bebeklerin yaklaşık **%50–60'ında** burun kemiği görülmez. Bu bir **risk göstergesidir, tanı değildir** — görülmemesi tek başına bir sonuç anlamına gelmez, görülmesi de riski tümüyle ortadan kaldırmaz. ### Bu haftada Doppler neden kullanılır? - **Bebekte:** kalbe giden belirli damarlardaki ve kalp kapağındaki akım incelenerek kromozom farklılıkları ve kalp kusurları açısından **risk belirteçleri** değerlendirilir. - **Annede:** rahim atardamarlarındaki akım ölçülür; tansiyon ve kan testleriyle birlikte **gebelik zehirlenmesi risk hesabı** yapılır. ## 18–22. hafta ultrasonu (ayrıntılı ultrason) Rutin olarak gebeliğin **18 ile 24. haftaları** arasında yapılan ayrıntılı anatomik incelemedir. ### Bu muayene neyi amaçlar? - Bebeğin **tüm organ sistemlerini** ayrıntılı incelemek - Büyüme takibi için **temel ölçümleri** almak - **Amniyon sıvısı** miktarını değerlendirmek - **Plasentanın rahim ağzıyla ilişkisini** belirlemek ### Neye bakılır? - **Baş ve beyin:** kafatasının bütünlüğü, şekli ve kemik yoğunluğu; beyin boşlukları, beyincik ve çevresindeki alanlar — beyin boşluklarında genişleme ve arka bölge farklılıkları açısından. - **Yüz:** üst dudak ve damak (yarık açısından), yandan görünüm (çene yapısı için) ve gözlerin simetrisi. - **Kalp:** yerleşimi, ekseni, ritmi ve boyutu; dört odacık görünümü, çıkış yolları ve damar görünümleri — **doğumsal kalp hastalıkları** bu görüntülerle taranır. - **Akciğerler ve göğüs boşluğu.** - **Karın:** organların yerleşimi, mide, safra kesesi, göbek kordonu giriş yeri ve bağırsakların görünümü. - **Böbrekler ve idrar torbası:** her iki böbreğin varlığı ve **böbrek havuzunda genişleme** olup olmadığı — belirli bir ölçünün üzerindeyse takip gerekir. - **Omurga:** boydan boya ve enine kesitlerle, üzerini örten cilt bütünlüğüyle birlikte. Beyincikte görülen belirli bir görünüm, açık omurga açıklığının **en güçlü dolaylı işaretidir.** - **Kol ve bacaklar:** kemiklerin simetrisi, uzunluğu, duruşu ve hareketi. - **Plasenta:** konumu ve rahim ağzına uzaklığı. Rahim ameliyatı geçirmiş gebelerde plasentanın yapışma sorunu açısından ek bulgular aranır. **Beklentiyi doğru kurmak için iki not:** - **Parmak sayımı rutin taramanın zorunlu parçası değildir.** Kol ve bacakların simetrisi, uzunluğu, duruşu ve hareketi değerlendirilir. - Plasenta rahim ağzına **belirli bir mesafeden yakınsa**, üçüncü üç aylık dönemde **yeniden bakılması** önerilir — bu, o an bir sorun olduğu anlamına gelmez; plasenta gebelik ilerledikçe yukarı doğru yer değiştirebilir. ### Ayrıca ölçülenler - Baş, karın ve uyluk ölçümleriyle **tahmini bebek ağırlığı** hesaplanır. - **Amniyon sıvısı** miktarı ölçülür. - Erken doğum riski yüksek olanlarda **rahim ağzı uzunluğu** ölçülür. ## Sık Sorulan Sorular ### 11–14. hafta ultrasonu sadece ense ölçümü mü? Hayır, yaygın bir yanlış bilgidir. Ense kalınlığı ölçülen değerlerden yalnızca biridir. Bu muayenede ayrıca **baş ve beyin, yüz, kalp, karın organları, kol ve bacaklar ile plasenta** incelenir; gebeliğin canlılığı ve bebek sayısı doğrulanır, gebelik haftası kesinleştirilir ve gebelik zehirlenmesi riski değerlendirilir. ### Gebelik haftamı neden ultrasonla belirliyorlar? Çünkü bu dönemde ölçülen **baş-popo uzunluğu**, gebelik haftasını belirlemede **en güvenilir ölçümdür.** Sonraki tüm takip ve testlerin doğruluğu bu tarihlendirmeye dayanır. ### Burun kemiği görülmedi dediler, ne anlama geliyor? Bu bir **risk göstergesidir, tanı değildir.** Down sendromlu bebeklerin yaklaşık **%50–60'ında** burun kemiği görülmez — yani görülmemesi tek başına bir sonuç anlamına gelmez, görülmesi de riski tümüyle ortadan kaldırmaz. Sonuç, diğer bulgular ve testlerle birlikte değerlendirilir. ### Doppler neden yapılıyor? İki ayrı amaçla: **bebekte** kalbe giden belirli damarlardaki ve kalp kapağındaki akım incelenerek kromozom farklılıkları ve kalp kusurları açısından risk belirteçleri değerlendirilir. **Annede** ise rahim atardamarlarındaki akım ölçülerek, tansiyon ve kan testleriyle birlikte **gebelik zehirlenmesi risk hesabı** yapılır. ### 18–22. hafta ultrasonunda ne inceleniyor? Bebeğin **tüm organ sistemleri** ayrıntılı olarak incelenir: baş ve beyin, yüz, kalp, akciğerler, karın organları, böbrekler ve idrar torbası, omurga, kol ve bacaklar. Ayrıca büyüme ölçümleri alınır, **amniyon sıvısı** miktarı değerlendirilir ve **plasentanın rahim ağzıyla ilişkisi** belirlenir. ### Bebeğimin parmakları sayıldı mı? **Parmak sayımı rutin taramanın zorunlu parçası değildir.** Kol ve bacaklarda kemiklerin simetrisi, uzunluğu, duruşu ve hareketi değerlendirilir. Bu, beklentiyi doğru kurmak açısından bilinmesi gereken bir noktadır. ### Plasentam aşağıda dendi, endişelenmeli miyim? Plasenta rahim ağzına belirli bir mesafeden yakınsa, üçüncü üç aylık dönemde **yeniden bakılması** önerilir. Bu, o an bir sorun olduğu anlamına gelmez — plasenta gebelik ilerledikçe **yukarı doğru yer değiştirebilir.** Rahim ameliyatı geçirdiyseniz ayrıca yapışma sorunu açısından ek bulgulara bakılır. ### Bebeğin böbreğinde genişleme var dediler? Böbrek havuzundaki genişleme, ayrıntılı ultrasonda bakılan bulgulardan biridir. Belirli bir ölçünün üzerindeyse **takip gerekir** — çoğu durumda izlemle yönetilir. Ne sıklıkta kontrol gerektiğini hekiminiz bulgunun derecesine göre belirler. ## Kaynaklar 1. ISUOG Practice Guidelines — Updated performance of the 11–14-week ultrasound scan. Muayenenin zamanlaması, amaçları, ölçülen yapılar, incelenen anatomi ve Doppler'in yeri. 2. ISUOG Practice Guidelines — Routine mid-trimester fetal ultrasound examination. İkinci üç aylık dönem ayrıntılı taramasının kapsamı, ölçümler, organ sistemlerinin değerlendirilmesi ve plasentanın konumu. Bu sayfadaki bilgiler yukarıda belirtilen ulusal ve uluslararası rehberlere dayanılarak hazırlanmıştır. Rehberler güncellendiğinde sayfa içeriği gözden geçirilir. ## Muayene ve İletişim Bilgileri Bu sayfadaki bilgiler geneldir. Kendi durumunuz için hekiminize danışabilirsiniz. - **Hekim**Op. Dr. Murat Alpay — Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı - **Adres**Op. Dr. Murat Alpay Muayenehanesi, Tekelioğlu Cd. No:51 B Kat:2, Filo Apt., 07160 Muratpaşa / Antalya - **Telefon**0505 351 77 88 - **Saatler**Pazartesi – Cumartesi 09:00 – 18:00 · Pazar kapalı [← Tüm tedaviler](https://www.muratalpay.com.tr/tedaviler/) --- Sayfanın asıl adresi: https://www.muratalpay.com.tr/tedaviler/gebelikte-tarama-testleri/ Son güncelleme: 2026-09-29 Op. Dr. Murat Alpay — Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Murat Alpay Muayenehanesi, Tekelioğlu Cd. No:51 B Kat:2, Filo Apt., 07160 Muratpaşa / Antalya 0505 351 77 88 · Pazartesi – Cumartesi 09:00 – 18:00 · Pazar kapalı *Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerini tutmaz.*